Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

S., dnia 1 czerwca 2021 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie XI Wydział Gospodarczy w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Andrzej Muzyka

Protokolant: Edyta Jurkowska

po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2021 r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.

przeciwko (...) spółce akcyjnej w G.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej (...) spółki akcyjnej w G. na rzecz powoda Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. kwotę 11648,50 zł (jedenaście tysięcy sześćset czterdzieści osiem złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 18 lutego 2021 roku do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

III.  nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin–Centrum w Szczecinie kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych), tytułem kosztów sądowych.

SSR Andrzej Muzyka

Sygnatura akt: XI GC 418/21 dnia 23 czerwca 2021 r.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 18 lutego 2021 r. Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. wniósł pozew przeciwko pozwanemu (...) spółce akcyjnej o zapłatę kwoty 11 648,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu.

W uzasadnieniu pozwu, powód wskazał, iż dochodzi od pozwanej dalszego podatku od nieruchomości, uiszczonego przez pozwaną w części stanowiącego różnicę, pomiędzy kosztem podatku ustalonym przez strony, a ustalonym przez podatkowe organy administracji.

Sąd zgodnie z żądaniem pozwu wydał nakaz zapłaty.

W przepisanym terminie, pozwany wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty zaskarżając go w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu, pozwana podniosła, iż podatek winien być regulowany na dotychczasowych zasadach- jako podatek od gruntów leśnych, zaś powód nie wyczerpał drogi zaskarżenia decyzji administracyjnych organów podatkowych.

W toku postepowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 30 listopada 2010 r. powód Skarb Państwa– Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. zawarł z pozwanym (...) spółką akcyjną w G., zawarły umowę, której przedmiotem było ustalenie zasad i warunków współdziałania w zakresie prowadzenia przez pozwaną eksploatacji linii elektroenergetycznych stanowiących własność pozwanej, przebiegających przez grunty pozostające w zarządzie powoda na podstawie ramowej umowy o współpracy zawartej dnia 25 października 2010 r.

Zgodnie z §5 ust 1 i 2, roczne jednostkowe wynagrodzenie dotyczące linii napowietrznych, należne powodowi stanowiło sumę równowartości opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości lub podatkiem leśnym, płaconym przez powoda, zależnym od kategorii gruntów, ustalonego corocznie na podstawie oświadczenia nadleśnictwa. Nadto wynagrodzenie składało się z dodatkowego wynagrodzenia z tytułu ograniczeń w prowadzeniu gospodarki leśnej w wysokości 300 ł/1ha waloryzowanego corocznie o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszany przez Prezesa GUS.

Wynagrodzenie określone w §5 ust. 1 nie przysługiwało za tereny stanowiące grunty rolne, pod wodami lub nieużytki.

Zgodnie z §6 wynagrodzenie płatne było z dołu w odstępach kwartalnych na podstawie faktury VAT wystawionej do 15 dnia w ostatnim miesiącu każdego kwartału, w terminie do końca kwartału. Wynagrodzenie stanowić miało ¼ wynagrodzenia rocznego, wynikającego z iloczynu rocznego wynagrodzenia jednostkowego oraz powierzchni gruntu.

Dowód:

- umowa z dnia 30 listopada 2010 r. wraz z załącznikami k. 20-27;

- oświadczenia o wysokości stawek podatkowych za lata 2006-2010 k. 28-33;

- zastawieni gruntów k. 34;

Dnia 5 grudnia 2011 r. strony zawarły porozumienie w sprawie zawarcia umów służebności przesyłu.

Dowód:

- umowa z dnia 5 grudnia 2011 r. wraz z załącznikami k. 35-40;

Umowami z dnia 16 grudnia 2011 r. i 17 stycznia 2012 powód Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. ustanowił na rzecz pozwanego (...) Spółki akcyjnej, służebności przesyłu.

Zgodnie z § 4 ust. 1 umów wynagrodzenie miało odpowiadać wartości podatków i opłat od części nieruchomości, z których korzystanie jest ograniczone według określonej w umowie powierzchni. Zgodnie ust. 2 wynagrodzenie miało być płatne corocznie z dołu w okresach kwartalnych, na podstawie faktury VAT. Wynagrodzenie stanowić miało ¼ wynagrodzenia rocznego.

Strony przyjęły, że wysokość rocznego wynagrodzenia z tytułu służebności ustalana będzie na podstawie oświadczenia powoda o wysokości zadeklarowanych w danych roku podatkowym podatkach i opłatach od części nieruchomości, na których ustanowiona została służebność przesyłu, a oświadczenie to - w formie wykazu - przesyłane będzie pozwanej w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem, że prawa pozwanej do bieżącej weryfikacji zgodności oświadczenia ze stanem faktycznym (§ 4 ust. 3).

Dowód:

- akt notarialny rep. A nr (...) z załącznikami k. 41-53;

- akt notarialny rep. A nr (...) z załącznikami k. 54-61;

Uchwałą z dnia 24 listopada 2016 r. Rada Miejska w T. określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości.

Dowód:

- uchwała z dnia 24 listopada 2016 r. k. 62;

Powód za 2018 r. zadeklarował gminie T. podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 61554 zł.

Dowód:

- deklaracja z dnia 21 stycznia 2018 r. k. 63-65;

- wykaz linii k. 66;

Pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. pozwana zakwestionowała stanowisko powoda, powołując na zapisy umowy o ustanowienie służebności przesyłu, na mocy których pozwana uiści na rzecz powoda wynagrodzenie w wysokości podatku leśnego, wskazując, iż w przypadku zadeklarowania innego podatku lub niezaskarżenia decyzji administracyjnych, pozwana odmówi zwrotu podatku.

Dowód:

- pismo z dnia 26 stycznia 2018 r. k. 90, 94;

Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. pozwana podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na naruszenie przez powoda warunków porozumienia.

Dowód:

- pismo z dnia 29 stycznia 2018 r. k. 91, 95;

Pismem z dnia 31 stycznia 2018 r. powód oświadczył pozwanej o wysokości deklarowanych stawek podatkowych za rok 2018 r., na rzecz gminy T. w łącznej wysokości 8472,80 zł.

Dowód:

- pismo z dnia 31 stycznia 2018 r. k. 69;

- oświadczenie k. 70;

Z tytułu łączącej strony umowy ustanowienie służebności, powód wystawił na rzecz pozwanej szereg faktur VAT:

- dnia 28 lutego 2018 r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 2605,39 zł brutto, tytułem dzierżawy gruntu leśnego za I kwartał, z terminem płatności wynoszącym 30 dni;

- dnia 31 maja 2018 r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 2605,39 zł brutto, tytułem dzierżawy gruntu leśnego za II kwartał, z terminem płatności wynoszącym 30 dni;

- dnia 31 sierpnia 2018 r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 2605,39 zł brutto, tytułem dzierżawy gruntu leśnego za III kwartał, z terminem płatności wynoszącym 30 dni;

- dnia 26 listopada 2018 r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 2605,39 zł brutto, tytułem dzierżawy gruntu leśnego za IV kwartał, z terminem płatności wynoszącym 30 dni.

Dowód:

- faktury VAT k. 71-74;

Pismem z dnia 21 marca 2018 r. pozwana wezwała powoda do korekty faktury VAT z dnia 28 lutego 2018 r. wskazując na nieprawidłowe ustalenie wysokości wynagrodzenia.

Dowód:

- pismo z dnia 21 marca 2018 r. k. 92, 96;

Pismem z dnia 21 marca 2018 r. Nadleśnictwo R. zwróciło się do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji lasów Państwowych w S. wskazując, iż wobec wszczęcia postepowania karno skarbowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w sprawie złożonych deklaracji podatkowych za lata 2014-2017, Burmistrz R. wzywał Nadleśnictwo do zmian deklaracji podatkowych, nie wydając przy tym decyzji administracyjnych, które Nadleśnictwo mogłoby zaskarżyć.

Dowód:

- pismo z dnia 21 marca 2018 r. z załącznikami k. 100-105;

- oświadczenia o zadeklarowanym podatku za lata 2010-2017k. 215-222;

Mimo upływu terminów płatności, pozwana nie spełniła roszczenia wobec czego powód monitował pozwaną o zapłatę, obciążając pozwaną kosztem upomnienia w wysokości 10 zł pismami:

- z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zapłatę kwoty 2265,61 zł;

- z dnia 17 września 2018 r. o zapłatę kwoty 4521,22 zł;

- z dnia 23 października 2018 r. o zapłatę kwoty 6776,83 zł;

- z dnia 18 grudnia 2018 r. o zapłatę kwoty 6776,83 zł;

- z dnia 15 maj 2020 r. o zapłatę kwoty 9032,44 zł.

Dowód:

- monity wraz z dowodami nadania k. 79-87;

Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. pozwana w odpowiedzi na monit z dnia 12 kwietnia 2018 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odmawiając spełnienia roszczenia.

Dowód:

- pismo z dnia 25 kwietnia 2018 r. k. 93, 97;

Powód uiścił na rzecz Gminy T. zadeklarowany podatek miesięcznymi przelewami, w łącznej kwocie 60 438 zł.

Dowód:

- historia rachunku k. 67-68;

Pismem z dnia 22 lipca 2020 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty łącznej kwoty 9022,44 zł w terminie do dnia 31 lipca 2020 r.

Dowód:

- pismo z dnia 22 lipca 2020 r. k. 88;

- dowód nadania k. 89;

Pismem z dnia 26 września 2018 r. pozwana w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty odmówiła spełnienia roszczenia.

Dowód:

- pismo z dnia 26 września 2018 r. k. 98;

Pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. pozwana wezwała powoda do korekty faktury VAT z dnia 26 listopada 2018 r. w związku z nieprawidłowo ustaloną kwota wynagrodzenia.

Dowód:

- pismo z dnia 21 grudnia 2018 r. k. 99;

Pozwana nie uregulowała należności wynikających z faktur VAT w terminie, wobec czego powód obciążył pozwaną kwotą skapitalizowanych odsetek, w łącznej wysokości 2626,26 zł.

Dowód:

- wydruk kalkulatora odsetek k. 75-78;

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Na wstępie należało wskazać, że powód w procesie był należycie reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, który przedłożył pełnomocnictwo ogólne oraz akt powołania mocodawcy na stanowisko Nadleśniczego Nadleśnictwa G.. Zgodnie zaś z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem „z art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1991 r. o lasach wynika, że do jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych należą nadleśnictwa, których działalnością kieruje nadleśniczy i jest on umocowany do reprezentacji Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania (art. 35 ust. 1 ustawy z 1991 r. o lasach). W tego rodzaju sprawach nadleśniczy jest zatem uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa procesowego.” (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r., V CZ 53/15). Podobnie orzekł również Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie VIII Gz 447/20, wskazując w postanowieniu z dnia 5 marca 2021r., że „Nadleśniczy danego nadleśnictwa kieruje nim jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania (…) w konsekwencji podejmuje czynności procesowe jako organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiążą się dochodzone roszczenia (art. 67 § 2 kpc) co nie jest wystarczające do traktowania go jako statio fisci.”

Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez strony dowodów, w postaci umów, deklaracji, faktur VAT, historii rachunku bankowego powoda oraz korespondencji stron. Sąd dał wiarę tym dowodom.

Powód dochodził należności wynikającej z umowy o ustanowienie służebności przesyłu z dnia 16 grudnia 2011 r. i 17 stycznia 2012 r., wynikającej z dopłaty do wynagrodzenia w związku z podjęciem przez R. M. w T. uchwały określającej wysokości stawek podatku od nieruchomości, a także w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. II FPS3/19.

Na mocy umowy powód obciążył nieruchomość na rzecz pozwanej jako przedsiębiorstwa energetycznego w sposób wskazany w treści art. 305 ¹ k.c. za wynagrodzeniem określonym w treści umowy. Możliwość zawarcia tego rodzaju umów przewidziana została w art. 39a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59). W świetle ust. 1 tego przepisu nadleśniczy może za zgodą dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych obciążyć, za wynagrodzeniem, nieruchomości pozostające w zarządzie Lasów Państwowych służebnością przesyłu, z uwzględnieniem zasad gospodarki leśnej. Kwestie wynagrodzenia, w tym jego wysokość z uwagi na sposób wyliczenia, w okolicznościach sprawy determinuje treść art. 39a ust. 2. Zgodnie z nim wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej ustala się w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem tą służebnością.

W sprawie pozwany nie kwestionował zawarcia umowy z dnia 16 grudnia 2011r. i 17 stycznia 2012 r., ani żadnych okoliczności faktycznych podnoszonych przez powoda, jak również złożonych dowodów.

Fakt, że pozwany w sprzeciwie błędnie przyjmował podstawę faktyczną żądania, tj. analizował i interpretował umowę odmienną (tj. 5 grudnia 2011r.), od tych z których powód dochodził wynagrodzenia (tj. z 16 grudnia 2011r. i 17 stycznia 2012 r.) w kontekście reprezentowania pozwanego przez pełnomocnika zawodowego, musiało obciążać jedynie stronę pozwaną. Tym samym należało uznać, że pozwany nie kwestionował istnienia i treści umów będących podstawą żądania tj. z dnia 16 grudnia 2011 r. i 17 stycznia 2012 r. Co więcej umowa ta nie zawierała postanowień, na które powoływał się pozwany w sprzeciwie, w szczególności w zakresie procedury odwoławczej od decyzji organów podatkowych. § 4 ust. 5 przewidywał jedynie zobowiązanie pozwanego do dopłaty wynagrodzenia w przypadku wydania ostatecznej decyzji podatkowej w ciągu 30 dni od pisemnego udzielenia informacji pozwanego o takiej decyzji.

Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca, z uwagi na brak decyzji organów administracji podatkowej określających wysokość należnego podatku. W rozpoznawanej sprawie powód był wzywany do zmiany składanych deklaracji. Wezwanie zamiast określenia podatku w formie decyzji organu, wyłączała możliwość jej zaskarżenia, a tym samym wyczerpania umownego toku ich zaskarżenia.

W ocenie Sadu brak jest uzasadnienia dla sytuacji, w której powód, który obciąża swoją nieruchomość na rzecz innego podmiotu, ma ponosić koszty wyższego podatku od nieruchomości – jako związanego z zastosowaniem stawki dla gruntów, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, skoro nie on jest podmiotem wykonującym tego rodzaju działalność - podmiotem takim jest pozwana, której status przedsiębiorcy energetycznego doprowadził do przyjęcia takiej wysokości stawki, a w konsekwencji obciążenia powoda wyższą kwotą podatku. Kwestia ta była przedmiotem wielu wypowiedzi w judykaturze, a podsumowanie dotychczasowego orzecznictwa administracyjnego stanowi uchwała NSA (7) z dnia 9 grudnia 2019 r. w sprawie II FPS 3/19 (publ. na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z nią przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z (...) Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 roku. Co istotne, NSA w uchwale tej zwrócił m.in. uwagę na przepis art. 39a ust. 2 ustawy o lasach, podkreślając, że to unormowanie ma na celu zapewnienie stosownej rekompensaty finansowej jednostce organizacyjnej Lasów Państwowych, jako podatnikom podatku od nieruchomości w wysokości niezależnej od treści obowiązującej umowy, na co wskazuje zwrot legislacyjny „ustala się w wysokości”. Ma ono zatem gwarantować podatnikowi środki na zapłatę danin i nie stwarza możliwości do niedozwolonego modyfikowania treści obowiązku podatkowego i podmiotu obarczonego obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości. W świetle powyższej uchwały składu 7 sędziów NSA chybiona jest argumentacja pozwanej w sprzeciwie na uzasadnienie oddalenia powództwa, związana z nowelizacją przepisów z dniem 1 stycznia 2019 roku.

Sąd pominął dowodu z opinii biegłych z pkt 5 i 6 sprzeciwu na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 kpc, albowiem zostały one zawnioskowane na fakty nieistotne dla rozstrzygnięcia w świetle powyższych rozważań.

Orzeczenie o odsetkach oparte zostało o normę z art. 481 § 1 kc, art. 482 § 1 k.c. oraz przepisach ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (poprzednia nazwa ustawy: o terminach zapłaty w transakcjach handlowych). Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych należy liczyć od dnia następnego po dniu wymagalności wynagrodzenia za dany kwartał. Faktury miały być płatne najpóźniej w ostatnim dniu kwartału, tj. 31.03, 30.06, 30.09, 31.12. Na dzień poprzedzający wytoczenie powództwa powód wyliczył odsetki – opisane w stanie faktycznym sprawy, na łączną wysokość 2626,26 zł. Żądanie w tym zakresie jak również za okres od dnia wytoczenia powództwa było uzasadnione.

Sąd za powodem doliczył kwotę 2626,26 zł do kwoty należności głównej 9022,44 zł (4 x 2255,61 zł), co łącznie dało kwotę 11648,70 zł. Powód żądał kwoty mniejszej bo 11648,50 zł, która została zasądzona w pkt I wyroku.

Wobec powyższego orzeczono jak w pkt I wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w pkt II wyroku znajduje podstawę prawną w treści art. 98 k.p.c. Powód wygrał sprawę w całości. Na koszty poniesione przez powoda (który jako Skarb Państwa był podmiotem zwolnionym od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych) złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości stawki minimalnej wraz z opłata skarbową od pełnomocnictwa– 3617 zł.

W pkt III sentencji wyroku Sąd, mając na względzie treść art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obciążył pozwaną jako przegrywającą sprawę opłatą od pozwu, od której zwolniony był powód.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

SSR Andrzej Muzyka

Sygnatura akt: XI GC 418/21, dnia 21 czerwca 2021 r.

ZARZĄDZENIE

1.(...)

2. (...)

3. (...)

S. (...)