Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 września 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	Anna Andrejczyk

po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy M. S.

przeciwko A. S. (1) i A. S. (2)

o opróżnienie i wydanie lokalu mieszkalnego

1.  nakazuje pozwanym A. S. (1) i A. S. (2), aby opróżnili lokal mieszkalny nr (...), położony w S. przy ul. (...) i wydali go powódce Gminie M. S. w stanie wolnym od osób i rzeczy;

2.  ustala, że pozwanym A. S. (1) i A. S. (2) nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;

3.  zasądza od pozwanych A. S. (1) i A. S. (2) solidarnie na rzecz powódki Gminy M. S. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt III C 252/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 24 kwietnia 2025 roku Gmina M. S. – Zarząd (...) w S. wniosła o nakazanie, aby A. S. (1) oraz A. S. (2) opróżnili i wydali powódce lokal mieszkalny położony w S. przy ul. (...) w stanie wolnym od rzeczy i osób oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów doręczenia procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powódka Gmina M. S. wskazała, że powód jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...). Umowa najmu spornego lokalu została zawarta w dniu 2 maja 2003 roku z S. i M. N.. Wraz z najemcami w lokalu zamieszkiwali pozwani. W dniu 13 czerwca 2024 roku umowa najmu spornego lokalu została rozwiązana na wniosek najemców. Pozwani w dniu 16 lipca 2024 roku wystąpili z wnioskiem o regulację stanu prawnego spornego lokalu. Wniosek ten został rozpatrzony przez powódkę negatywnie z uwagi na niespełnienie przez pozwanych wymogu kryterium dochodowego. W związku z powyższym, pozwani zajmują sporny lokal położony przy ul. (...) bez tytułu prawnego. W celu pozasądowego rozwiązania sporu powódka w dniu 15 kwietnia 2025 toku wezwała pozwanych do dobrowolnego opróżnienia i wydania lokalu. Pomimo wezwania pozwani do dnia wniesienia pozwu zajmują sporny lokal bez tytułu prawnego.

W odpowiedzi na pozew z dnia 10 czerwca 2025 roku pozwani A. S. (1) oraz A. S. (2) reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych – dla każdego z osobna – kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwani wskazali, że powódka nie sprostała ciążącemu na niej obowiązkowi dowodowemu w zakresie wykazania tytułu prawnego do nieruchomości, której opróżnienia powódka domaga się niniejszym pozwem. Powódka poprzestała jedynie na twierdzeniu co do posiadanego prawa własności, ale nie przedłożyła dowodów, które takowy stan prawny by potwierdziły. Pozwani wskazali również, że kwestia wystąpienia przez pozwanych z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu położonego w S. przy ul. (...) po opuszczeniu tegoż lokalu przez najemców tj. S. i M. N. była konsultowana przez pozwanych z pracownikami powódki. Pozwanym zależało na zastąpieniu fikcyjnego jedynie najmu Państwa N. i objęcia przez nich przedmiotowego lokalu zgodnie ze stanem faktycznym, który zaistniał w momencie przeprowadzki dotychczasowych najemców. W treści uzasadnienia podkreślono, że od objęcia ww. lokalu Państwo S. w porozumieniu i odpowiedzi na zlecenia (...) dokonali szeregu ulepszeń i nakładów w lokalu mieszkalnym, co również wynikało z woli wstąpienia w najem. Pozwani wykonali wszystkie prace wymagane przez (...). Mieszkanie przeszło przegląd kominiarski, przegląd instalacji gazowej, badanie uziemienia ochronnego, serwis okien, wykonano adaptację części kuchni na łazienkę, a w ramach tego dwie ekspertyzy dotyczące tychże prac. Ostatecznie pozwanym pozostały do wykonania jedynie prace związane z dokonaniem legalizacji łazienki. Wystąpili oni z stosownym wnioskiem, jednakże legalizacja nie była możliwa bez poszerzenia drzwi do łazienki – tego pozwani w istocie nie wykonali. Pozwani podnieśli, że powyższa sytuacja nie wynikała ze złej woli, a z faktu, że w tym czasie zaczęli otrzymywać od Gminy M. S. Zarządu (...) w S. pierwsze sygnały o braku woli zawarcia umowy najmu. Wobec napływających od powódki sprzecznych sygnałów, a ostatecznie zmiany postawy Gminy M. S., pozwani zaczęli wątpić w możliwość wstąpienia w umowę najmu. Mając na uwadze niepewność co do możliwości uzyskania najmu przedmiotowego lokalu, realizacja prac zaczęła postępować w sposób ograniczony (aby nie generować kosztów, których pozwani nie odzyskają).Pozwani wskazali, że wielokrotnie występowali o zawarcie wskazanej umowy, jednakże za każdym razem stanowisko Gminy M. S. było odmowne. G. powoływała się w głównej mierze na niespełnienie przez pozwanych kryterium dochodowego.

W dalszym toku procesu strony nie modyfikowały swoich zasadniczych stanowisk procesowych.

Na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. pełnomocnik pozwanych wskazał, że pozwany złożył wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po rodzicach, wobec czego nieruchomość wchodząca w skład spadku po rodzicach pozwanego nie będzie stanowiła jego własności i w związku z powyższym wniósł o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia spadku przez pozwanego.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie oddalił wniosek pozwanych o zawieszenie postępowania.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka Gmina M. S. jest właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...)

Dnia 2 maja 2003 roku zawarto umowę najmu lokalu mieszkalnego pomiędzy powódką Gminą M. S. zastępowaną przez Zarząd (...), a S. i M. N.. Przedmiotem najmu był lokal wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. S. oznaczony numerem 31 położony w budynku przy ul. (...). Zgodnie § 2 wynajmujący zobowiązał się do oddania najemcy do używania lokalu określonego w § 1 z przeznaczeniem do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych najemcy oraz osób pozostających z najemcą we wspólnym gospodarstwie domowym tj. S. N. (córka).

Wydanie lokalu miało nastąpić w terminie do dnia 30 kwietnia 2003 roku.

Dowód:

-umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 2 maja 2003 roku – k. 6 – 8;

-wydruk z księgi wieczystej (...) – k. 139 – 144;

-przesłuchanie pozwanej A. S. (1)– k. 158;

-przesłuchanie pozwanego A. S. (2) – k. 158.

13 maja 2020 roku pozwana A. K. (obecnie S.) działając jako zleceniodawca zawarła z ABC II Podłogi F. S. umowę o wykonanie usług remontowo – wykończeniowych, na podstawie której wykonawca zobowiązał się do wykonania w budynku mieszkalnym, należącym do zleceniodawcy, położonym w S. przy ul. (...) wskazanych w treści umowy prac remontowych.

Dowód:

-umowa o wykonanie usług remontowo – wykończeniowych z dnia 13 maja 2020 roku – k. 77 – 79.

Dnia 13 maja 2024 roku S. i M. N. wystąpili do powódki Gminy M. S. z wnioskiem o rozwiązanie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w S. na mocy porozumienia stron z dniem 13 maja 2024 roku. Wnioskodawcy wskazali, że ww. mieszkanie jest im zbędne z uwagi na fakt, iż zamieszkują oni za granicą i ich potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. W treści wniosku wskazano, że w lokalu pozostaje krewna wnioskodawców A. S. (1) wraz z mężem.

W odpowiedzi na wniosek najemców Gmina M. S. – (...) poinformowało S. i M. N., że potwierdza rozwiązanie z dniem 13 czerwca 2024 roku umowy najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w nieruchomości przy ul. (...). M. L. 15 w S. zawartej w dniu 2 maja 2003 roku.

Dowód:

-wniosek o rozwiązanie umowy najmu z dnia 13 maja 2024 roku – k. 10;

-potwierdzenie rozwiązania umowy najmu z dnia 5 sierpnia 2024 roku – k.10 v;

-przesłuchanie pozwanej A. S. (1)– k. 158.

Dnia 16 lipca 2024 roku A. S. (1) oraz A. S. (2) wnieśli o regulację stanu prawnego lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) w związku z wyprowadzeniem się najemcy. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że w związku z wyprowadzeniem się S. i M. N. i rozwiązaniem umowy najmu proszą o zawarcie z nimi umowy najmu, której przedmiotem miałby być ww. lokal.

Jednocześnie A. S. (1) oświadczyła, że zarówno ona jak i jej mąż A. S. (2) nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu mieszkaniowego położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości oraz, że posiadają oni na terenie Gminy M. S. niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Dowód:

-wniosek o regulację stanu prawnego lokalu mieszkalnego z dnia 16 lipca 2024 roku – k. 11 – 13;

-oświadczenie o nieposiadaniu tytułu prawnego z dnia 16 lipca 2024 roku – k. 13v;

-oświadczenie o potrzebach mieszkaniowych i zamieszkiwaniu z dnia 16 lipca 2024 roku – k. 14;

-oświadczenie o stanie majątkowym – k. 15;

-deklaracja o dochodach gospodarstwa domowego – k. 16;

-zaświadczenie o dochodach – k. 17;

-przesłuchanie pozwanej A. S. (1)– k. 158;

- przesłuchanie pozwanego A. S. (2) – k. 158.

W odpowiedzi na wniosek A. S. (1) i A. S. (2) z dnia 16 lipca 2024 roku Gmina M. S. pismem z dnia 25 listopada 2024 r. poinformowała pozwanych, że brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia sprawy, albowiem nie spełnili oni w okresie trzech miesięcy przed złożeniem deklaracji przesłanki w zakresie kryterium dochodowego.

Tego samego dnia do (...) D. (...) Eksploatacyjnego wpłynęło pismo A. S. (1), w którym wskazuje ona, że kratka wentylacyjna w drzwiach łazienkowych została zamontowana.

Dowód:

-pismo Gminy M. S. z dnia 25 listopada 2024 roku wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru– k. 18 – 19;

-podanie z dnia 16 lipca 2024 roku – k. 80;

-przesłuchanie pozwanej A. S. (1)– k. 158;

22 sierpnia 2024 roku (...) Sp. z o.o. wystawił fakturę na rzecz nabywcy A. S. (1) numer (...)FV, z której wynika, że świadczył on na rzecz A. S. (1) usługę związaną z serwisem okien.

Dowód:

- faktura (...)FV – k. 76.

Dnia 30 sierpnia 2024 roku dokonano badania uziemienia ochronnego w lokalu przy ul. (...) w S., w trakcie którego stwierdzono, że wynik pomiaru rezystancji uziemienia jest zgodny z normą. Dokonano również badania skuteczności ochrony przeciwpożarowej przez samoczynne wyłączenie zasilania, w efekcie czego wskazano, że wyniki pomiarów są zgodne z normą (...) – 4 – 41.

Dowód:

-protokół numer (...) z dnia 30 sierpnia 2024 roku – k. 66.

-protokół numer (...) z dnia 30 sierpnia 2024 roku – k. 67 – 68.

-protokół numer (...) z dnia 30 sierpnia 2024 roku – k. 69 – 70.

-świadectwo kwalifikacji – k. 71 – 75.

6 września 2024 roku Zakład Usług (...) wystawił opinię numer (...), w której stwierdził, że przewód numer 2 odpowiada wymaganiom wskazanym w przepisach i może być on przeznaczony do podłączenia wentylacji w legalizowanej łazience.

Z kolei 11 września 2024 roku Zarząd (...) w protokole przeglądu instalacji gazowej i odbiorników gazu w mieszkaniu wskazał, że instalacja gazowa w lokalu została dopuszczona do dalszej eksploatacji.

Dowód:

-opinia numer (...) z dnia 6 września 2024 roku – k. 61;

-protokół przeglądu instalacji gazowej i odbiorników gazu w mieszkaniu z dnia 11 września 2024 roku – k. 63 – 65.

Dnia 5 listopada 2024 roku A. S. (2) złożył wyjaśnienia w sprawie regulacji stanu prawnego lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...).

6 listopada 2024 roku A. S. (1) zwróciła się do Zarządu (...) – D. (...) Eksploatacyjnego w S. z prośbą o akceptację projektów legalizacji łazienki.

Dowód:

-protokół z wyjaśnień strony/świadka z dnia 5 listopada 2024 roku – k. 149;

-pismo z dnia 6 listopada 2024 roku – k. 81;

-ekspertyza – inwestycyjna i opinia techniczna dotycząca instalacji wodno – kanalizacyjnej w lokalu mieszkalnym – k. 82 – 90;

-ekspertyza – opinia techniczna dotycząca wydzielenia łazienki w lokalu mieszkalnym – k. 91 – 102.

Pismem z dnia 19 grudnia 2024 roku A. S. (1) wraz z A. S. (2) wystąpili do (...) w S. z prośbą o dokonanie ponownej analizy przyjętego przez Gminę M. S. stanowiska w niniejszej sprawie. Następnie dnia 3 lutego 2025 roku A. S. (1) oraz A. S. (2) wezwali (...) do udzielenia informacji na temat statusu przedmiotowej sprawy.

Pismem z dnia 7 lutego 2025 roku Gmina M. S. wskazała, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego przemawia za podtrzymaniem odmownego stanowiska w sprawie zawarcia z A. i A. S. (2) umowy najmu lokalu położonego przy ul. (...) w S..

Dowód:

-zgłoszenie się do sprawy wraz z wnioskiem o ponowną analizę zajętego stanowiska z dnia 19 grudnia 2024 roku wraz z załącznikami – k. 103 – 101 – 116.

-wezwanie do udzielenia informacji o statusie sprawy z dnia 3 lutego 2025 roku – k. 117;

-pismo z dnia 7 lutego 2025 roku – k. 145.

4 marca 2025 roku A. S. (1) oraz A. S. (2) wystąpili z ponownym wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu położonego w S. przy ul. (...) po jego opuszczeniu przez najemców S. i M. N..

Pismem z dnia 20 marca 2025 roku Gmina M. S. poinformowała A. i A. S. (1), że podtrzymuje ona stanowiska zaprezentowane w pismach z dnia 13 listopada 2024 roku oraz 7 lutego 2025 roku.

Dowód:

-ponowny wniosek o zawarcie umowy najmu z dnia 4 marca 2025 roku wraz z załącznikami – k. 118 – 121;

-pismo z dnia 20 marca 2025 roku – k. 146.

Dnia 15 kwietnia 2025 roku Gmina M. S. wezwała A. S. (1) oraz A. S. (2) do opróżnienia z osób i rzeczy oraz wydania lokalu położonego przy ul. (...) w S., w nieprzekraczalnym terminie do dnia 22 kwietnia 2025 roku.

Dowód:

-wezwanie z dnia 15 kwietnia 2025 roku wraz z potwierdzeniem nadania – k. 20 – 21.

25 kwietnia 2025 roku Zakład Usług (...) sporządził kartę mieszkalnia/lokalu – wentylacje/spalinowe, w której oceniono stan wentylacji w kuchni i łazience jako sprawny, a z kolei ciąg w przewodzie wentylacyjnym w ww. pomieszczeniach został oszacowany jako dobry.

Dowód:

-karta mieszkaniowa z dnia 25 kwietnia 2025 roku – k. 62.

Na dzień 18 lutego 2025 roku pozwana A. S. (1) za okres od grudnia 2024 roku do lutego 2025 roku uzyskała łączny dochód w wysokości 10.218,84 złotych. Z kolei pozwany A. S. (2) za okres od listopada 2024 roku do stycznia 2025 roku uzyskał dochód w łącznej wysokości 9.309,98 złotych.

Dowód:

-zaświadczenie o dochodach A. S. (1) z dnia 18 lutego 2025 – k. 57;

-zaświadczenie o dochodach A. S. (2) z dnia 18 lutego 2025 roku – k. 58.

-zaświadczenie o dochodach wystawione przez A. – (...) – k. 59.

Od marca 2025 roku opłaty za lokal położony przy ul. (...) w S. kształtowały się w następujący sposób:



czynsz (odszkodowanie – lokal komunalny) – 291,48 zł;



zaliczka za zimną wodę – 39,60 zł;



zaliczka za kanalizację – 54,12 zł;



zaliczka za śmieci – 37,94 zł.

Z kolei standard wyposażenia na dzień 1 marca 2025 roku został oszacowany na 26 punków.

Dowód:

-informacja o wysokości opłat oraz punktacji dotyczącej spornego lokalu – k. 22v.

Pozwani A. S. (1) i A. S. (2) pracują na umowę o pracę i obecnie osiągają wynagrodzenie w kwotach po 4.666 zł brutto ( 3.550 zł netto) każdy. Nie otrzymują świadczeń z ZUS. Nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Nie są osobami ubezwłasnowolnionymi. Nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności. Pozwany A. S. (2) jest osobą zdrową, pozwana A. S. (1) od 11 marca 2025 roku przebywa na zwolnieniu lekarskim oraz znajduje się ona pod opieką poradni zdrowia psychicznego.

Dowód:

-zaświadczenie lekarskie z dnia 2 czerwca 2025 roku – k. 60;

-informacje k. 45-50;

-przesłuchanie pozwanej A. S. (1)– k. 158;

- przesłuchanie pozwanego A. S. (2) – k. 158.

Rodzice pozwanego A. J. S. i J. S. ( obecnie nieżyjący) na mocy umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży nabyli lokal mieszkalny nr (...) położony w budynku nr (...) w P. ( G. P.). Pozwany A. S. (2) wchodzi w krąg spadkobierców ustawowych po swoich rodzicach ( ma kilkoro rodzeństwa).

Dowód:

-akt notarialny umowy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży Rep. A nr 8222/2000 r. z 16.11.2000 r. k.150-151.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo o opróżnienie i wydanie lokalu okazało się zasadne.

W przedmiotowej sprawie powódka Gmina M. S. domagała się nakazania pozwanym A. S. (1) i A. S. (2), aby opróżnili i wydali powódce lokal mieszkalny położony w S. przy ulicy (...) w stanie wolnym od osób i rzeczy.

Określone przez stronę powodową w punkcie I petitum pozwu żądanie i przytoczone na jego uzasadnienie okoliczności faktyczne wskazują, że żądanie pozwu znajduje oparcie w uregulowaniach art. 222 § 1 k.c. Przewidziane w powołanym przepisie roszczenie windykacyjne jest roszczeniem właściciela o wydanie rzeczy, która znajduje się we władaniu innej osoby. Przepis ten stanowi, że właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługują skuteczne względem właściciela uprawnienia do władania rzeczą. Uprawnienia takie mogą mieć swoje źródło w umowie najmu lub innym stosunku prawnym uprawniającym do zajmowania lokalu. Do uwzględnienia powództwa konieczne jest stwierdzenie istnienia przesłanek pozytywnych w postaci uprawnień właścicielskich powoda oraz władania jego lokalem przez pozwanych, a także braku przesłanki negatywnej, jaką jest istnienie po stronie pozwanych skutecznych względem właściciela uprawnień do władania rzeczą.

Na gruncie powołanego wyżej art. 222 § 1 k.c., dla uznania skuteczności roszczenia wydobywczego powódki koniecznym było ustalenie w pierwszej kolejności, że przysługuje jej prawo własności lokalu, po drugie stwierdzenie, że lokal ten pozostaje w faktycznym władaniu pozwanych i po trzecie wreszcie, że pozwanym nie przysługuje skuteczne względem powódki uprawnienie do władania rzeczą.

W niniejszej sprawie pozwani A. S. (1) oraz A. S. (2) podnieśli, że powódka Gmina M. S. nie wykazała, że jest właścicielem lokalu położonego w S. przy ul. (...) w S.. Okoliczności powyższe znajdują potwierdzenie w złożonej do akt umowie najmu z dnia 2 maja 2003 roku oraz wyciągu z prowadzonej przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie księgi wieczystej numer (...). W tej sytuacji stwierdzić należało, że stronie powodowej przysługuje legitymacja czynna do wystąpienia z powództwem windykacyjnym.

W toku niniejszego procesu nie było kwestionowane zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu przez A. S. (1) oraz A. S. (2). W toku procesu pozwani wskazali, że zajmują przedmiotowy lokal, bez umowy najmu zawartej z powódką oraz, że wielokrotnie występowali do Gminy M. S. – Zarządu (...) w S. z wnioskiem o zawarcie z nimi umowy najmu, której przedmiotem miałby być sporny lokal.

W związku z powyższym, nie było w sprawie żadnych wątpliwości, że pozwanym nie przysługuje żadne skuteczne wobec właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Powódka mogła się zatem skutecznie domagać od pozwanych opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) i wydania go w stanie wolnym od osób i rzeczy.

A. S. (1) oraz A. S. (2) wobec wyprowadzenia się poprzednich najemców tj. S. i M. N. oraz z rozwiązaniem zawartej z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w S. zainicjowali postępowanie o uregulowanie stanu prawnego ww. lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z § 33 ust. 1 pkt 1 Uchwały Numer XII/443/19 Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. S. G. może zawrzeć umowę najmu lokalu z osobami pełnoletnimi, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę, a z najemcą została rozwiązana umowa najmu o oraz najemca zmienił miejsce zamieszkania. Warunkiem uzyskania tytułu prawnego do lokalu o którym mowa w ww. ust. 1 jest m. in spełnienie warunków określonych w § 3 ust. 1 Uchwały, zgodnie z którym G. może zawrzeć umowę najmu z osobą pełnoletnią, która łącznie spełnia poniższe warunki: ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest członkiem wspólnoty samorządowej oraz spełnia określone kryterium dochodu.

W toku postępowania zainicjowanego na skutek wniosku A. S. (1) oraz A. G. Miasto S. ustaliła, że wnioskodawcy nie spełniają przesłanki w zakresie kryterium dochodowego wobec czego odmówiła zawarcia z nimi umowy najmu spornego lokalu.

Sąd wskazuje, że przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie nie jest stwierdzenie, czy pozwani spełniają kryterium dochodowe uprawniające ich do zawarcia z Gminą M. S. umowy najmu lokalu, a jedynie ustalenie czy przysługuje im skuteczne względem powódki uprawnienie do władania sporną rzeczą tj. lokalem położonym przy ul. (...) w S.. W toku postępowania Sąd ustalił, że powódka nigdy nie zawarła z pozwanymi umowy najmu, której przedmiotem byłby sporny lokal. W związku z powyższym stwierdzić należało, że nie było w sprawie żadnych wątpliwości, że pozwanym nie przysługuje żadne skuteczne wobec właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W toku postepowania pozwani nie wykazali, aby przysługiwał im jakikolwiek tytuł prawny do władania nieruchomością.

Należy również zauważyć, że Sąd nie ma realnej i faktycznej możliwości zobowiązania Gminy M. S. do zawarcia z pozwanymi umowy najmu przedmiotowego lokalu, albowiem zgodnie z § 16 Uchwały Numer XII/443/19 Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. S. zawarcie przez Gminę M. S. umowy najmu na czas nieoznaczony jest czynnością dobrowolną, a spełnienie przez potencjalnych najemców wszystkich wskazanych w ww. uchwale kryteriów nie sprawia, że G. jest zobligowana do zawarcia z nimi umowy najmu. Wobec powyższego w niniejszej sprawie Sąd nie ma możliwości nałożenia na G. obowiązku zawarcia umowy najmu lokalu położonego w S. przy ul. (...) z pozwanymi.

Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił kierowane wobec pozwanych powództwo o wydanie, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku, tj. nakazał pozwanym A. S. (1) oraz A. S. (2), aby opróżnili lokal mieszkalny numer (...), położony w S. przy ul. (...) i wydali go powódce Gminie M. S. w stanie wolnym od osób i rzeczy.

Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego,
w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Ust. 3 i 4 ww. ustawy stanowią, że Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec:

1)  kobiety w ciąży,

2)  małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej,

3)  obłożnie chorego,

4)  emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

5)  osoby posiadającej status bezrobotnego,

6)  osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Z kolei ust 6 ww. ustawy wskazuje, że orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu.

W ww. art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów zawarto enumeratywny katalog przypadków, gdy sąd z urzędu jest zobowiązany do orzeczenia o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego. Katalog osób objętych tą szczególną ochroną pozostał bez zmian. Jednocześnie zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem przepisu sąd bada sytuację materialną w przypadku orzekania o uprawnieniu do najmu socjalnego lokalu wobec: kobiet w ciąży, małoletnich, niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionych oraz sprawujących nad takimi osobami opiekę i wspólnie z nimi zamieszkujących, jak również obłożnie chorych, emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, osób posiadających status bezrobotnego i osób spełniających przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały.

Oznacza to, że wyżej wymienione osoby uzyskają orzeczenie o uprawnieniu do najmu socjalnego lokalu, chyba że mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Należy zauważyć, że przesłanka „chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany” budziła poważne wątpliwości interpretacyjne. Część sądów interpretowała tę regulację zwężająco (możliwość zamieszkania w innym lokalu oznacza, że dana osoba posiada tytuł prawny do innego lokalu), część zaś szeroko (możliwość zamieszkania w innym lokalu oznacza, że dana osoba posiada na tyle wysokie dochody/majątek, że może we własnym zakresie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe, np. wynajmując inny lokal na rynku).

Nowe brzmienie przepisu poprzez uzupełnienie obowiązującej regulacji o wskazanie na sytuację materialną pozwalającą na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie ma jednoznacznie rozstrzygać, że zarówno posiadanie tytułu prawnego do innego lokalu, jak i dobra sytuacja materialna, np. umożliwiająca wynajęcie lub nabycie innego lokalu, pozwalają na nieprzyznanie przez sąd prawa do najmu socjalnego także wobec osób wskazanych w art. 14 ust. 4 (kobiety w ciąży, małoletnich, osoby posiadające status bezrobotnego itp.).

Zmiana ta ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w której osoby stosunkowo zamożne uzyskują prawo do najmu socjalnego lokalu tylko z uwagi na przynależność do jednej ze wskazanych w przepisie kategorii osób, blokując tym samym możliwość przyznania tego uprawnienia osobom w rzeczywistości tego potrzebującym .

Ochrona przed eksmisją, a w konsekwencji przed usunięciem osoby zajmującej lokal albo pomieszczenie na tzw. bruk, realizowana jest w drodze przyznania materialnoprawnego uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego. Ustawa zakłada możliwość przyznania prawa do zawarcia umowy najmu socjalnego na podstawie klauzuli generalnej wymienionej w art. 14 ust. 3 ww. ustawy, czyli w oparciu o badanie przez sąd z urzędu sytuacji rodzinnej i materialnej lokatora. W art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, ustawa wskazuje natomiast katalog osób, w stosunku do których przyznanie prawa do najmu socjalnego jest dla sądu co do zasady obligatoryjne, co oznacza, że w przypadku tych osób sąd dotychczas nie badał sytuacji majątkowej i rodzinnej, ponieważ wystarczyło stwierdzenie, że osoby te zaliczają się do grupy osób uprawnionych wskazanych w art. 14 ust. 4 ww. ustawy.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, pozwanym nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, albowiem A. S. (1) oraz A. S. (2) nie spełniają wskazanych ustawowych kryteriów do orzeczenia uprawnienia do lokalu socjalnego, albowiem nie należą do żadnej kategorii podmiotowej w nich wskazanych.

Zgodnie zapisami Uchwały nr XII/443/19 Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. S.

§ 8. 1. Umowa najmu socjalnego lokalu może być zawarta:

1)  z osobą o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy i która spełnia warunki określone w § 3 ust. 1;

2)  z osobą, która z mocy prawomocnego orzeczenia sądu posiada takie uprawnienie;

3)  z osobą, która utraciła tytuł prawny do dotychczas zajmowanego lokalu, a zasady współżycia społecznego przemawiają za zawarciem umowy.

2. Umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się z osobami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz których udokumentowany średni dochód gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji nie przekracza 150 % najniższej emerytury w gospodarstwach jednoosobowych i 80 % na każdego członka gospodarstwa domowego w gospodarstwach wieloosobowych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, Wynajmujący może zawrzeć umowę najmu socjalnego lokalu, gdy przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w niniejszym ustępie, wynosi nie więcej niż 10%.

§ 9. Umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się na czas oznaczony.

§ 10. 1. Po wygaśnięciu umowy najmu socjalnego lokalu Wynajmujący może zawrzeć umowę na następny okres jeżeli były najemca nadal zamieszkuje w lokalu i nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie umowy, po spełnieniu przesłanek określonych w § 3 ust. 1.

W niniejszej sprawie Sad ustalił, że dochody uzyskiwane przez pozwanych przekraczają ww. kryterium dochodowe.

Najniższa emerytura w 2025 roku wynosi 1.878,91 zł brutto miesięcznie (od 1 marca 2025 roku). 80 % tej kwoty to 1.503,12 zł. Pozwani zaś obecnie uzyskują dochody z umowy o pracę w kwotach po 4.666 zł brutto ( 3.550 zł netto) każdy.

Mając to na względzie, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestia, czy pozwani mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany, z uwagi na to, że pozwany A. S. (2) jest spadkobiercą ustawowym po swoich rodzicach, którym przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego nr (...) położony w budynku nr (...) w P. ( G. P.). Po pierwsze, nie zapadło jeszcze postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku, a zatem pozwany nie nabył spadku po rodzicach- a tym samym udziału w ww. nieruchomości. Po drugie pozwany zadeklarował złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku po rodzicach. Z tych też względów, Sąd oddalił wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia spadku przez pozwanego. Okoliczność, czy pozwany spadek po rodzicach nabędzie czy też nie, nie miała bowiem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Z uwagi na to, że pozwani nie spełniają kryteriów z art. 14 ust. 1,3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, Sąd w punkcie 2 wyroku ustalił, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że lokale komunalne, a takim jest przedmiotowy lokal, służą realizacji ustawowych obowiązków G. w zakresie tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej i są przeznaczone dla osób mieszkających stałe na terenie danej G. i spełniające uchwalone kryteria finansowe w zakresie dochodów. Są to lokale przeznaczone dla osób o niskich dochodach, do których pozwani w ocenie Sądu się nie zaliczają.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie dowodów z wymienionych wyżej dokumentów, których autentyczność nie była w toku procesu kwestionowana przez strony, nie budziła również wątpliwości Sądu.

Dowód z przesłuchania pozwanej A. S. (1) i pozwanego A. S. (2) został przez Sąd uznany za wiarygodny.

W niniejszym przypadku stroną wygrywającą sprawę w całości jest powódka - Gmina M. S., a stroną przegrywającą sprawę są pozwani A. S. (1) oraz A. S. (2).

Zgodnie zaś z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisach art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania i mając na względnie fakt, że pozwani przegrali proces w całości, Sąd w całości obciążył pozwanych A. S. (1) oraz A. S. (2) kosztami tego postępowania.

Na koszty postępowania poniesione w niniejszej sprawie przez wygrywającą proces powódkę Gminę M. S. złożyła się uiszczona przez powódkę opłata sądowa od pozwu w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie jej pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 480 zł obliczone ma podstawie § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 poz. 1804 z późn. zm.).

W związku z powyższym, Sąd w punkcie 3 wyroku zasądził od pozwanych A. S. (1) i A. S. (2) solidarnie na rzecz powódki Gminy M. S. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 98 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty ( art. 98 § 1 ¹ k.p.c.).